Co to jest fotowoltaika?

Najprościej rzecz ujmując fotowoltaika jest procesem w ramach którego promienie słoneczne przetwarzane są w prąd. Rośliny wykorzystują promienie słoneczne do rozwoju już od milionów lat, a teraz również my możemy skorzystać z darmowego źródła energii. Dzięki nowoczesnej technologii paneli solarnych jesteśmy w stanie magazynować i przesyłać prąd wygenerowany w procesie fotowoltaicznym do sieci, by zasilać wszystkie urządzenia jak klasyczna elektrownia. Zmienia się jedynie skala - dlatego instalacja fotowoltaiczna bywa również nazywana mikroelektrownią. Zapoznaj się z treścią artykułu by poznać odpowiedź na pytanie "fotowoltaika co to jest?"

Spis treści:

Fotowoltaika a panele słoneczne

Rozmawiając o takim temacie jak fotowoltaika panele stają się jego nieodłącznym elementem. Podstawowym elementem z którego zbudowane są panele solarne jest ogniwo słoneczne. Nazywamy tak półprzewodnik w którego wnętrzu odbywa się przemiana energii promieniowania słonecznego na elektryczną, czyli zachodzi zjawisko fotowoltaiczne. Wykorzystuje się w nich złącza typu p-n. Między warstwą krzemu p oraz warstwą krzemu n znajduje się bariera potencjałów. Inne często stosowane pierwiastki to german i selen, jednak do produkcji energii najlepiej sprawdza się krzem - posiada on cztery elektrony walencyjne, a im więcej ich występuje tym szybciej zachodzi zjawisko fotoemisji. Fotony padające na półprzewodnik typu p-n mają większą energię niż szerokość przerwy energetycznej. Skutkuje to tym, że elektrony przemieszczają się do obszaru n, a dziury do obszaru p. W związku z tym pojawia się różnica potencjałów, czyli napięcia elektrycznego. Szeregowe połączenie ogniw daje nam baterię fotowoltaiczną. Osiągana końcowa moc zależna jest od ilości użytych ogniw, a także od ich jakości. Nawet największe elektrownie fotowoltaiczne korzystają z tych samych rozwiązań, co fotowoltaika dla domu.

Budowa paneli fotowoltaicznych

Aby zrozumieć zachodzące procesy, trzeba odpowiedzieć sobie na pytanie panele fotowoltaiczne co to jest? Każdy moduł fotowoltaiczny zbudowany jest z dwóch warstw półprzewodnika. Pierwsza z nich to cienka, górna warstwa typu n na której znajduje się elektroda ujemna i powłoka antyrefleksyjna. Niżej natomiast znajduje się grubsza warstwa typu p. Między warstwami występuje różnica potencjałów. Całość zamknięta jest w aluminiowej ramie, a ogniwa chronione są warstwą hartowanego szkła i podwójną warstwą folii EVA. Ogniwa krystaliczne złączane są ze sobą przewodami przewodzącymi prąd - szynowodami (busbarami).

Przyjęło się, że w skład jednego modułu wchodzi 54, 60 lub 72 ogniwa o wymiarach około 15x15cm. Ostatecznie wymiary pojedynczego panelu wynoszą Około 200 cm x 100 cm x 4 cm i ważą do 21kg. Nowością na rynku są ogniwa z warstwą PERC, która umieszczona w spodniej warstwie panelu odbija promienie słoneczne które nie wytworzyły jeszcze elektronu dzięki czemu mają możliwość wyprodukować energię jeszcze raz. W przypadku tradycyjnych paneli wcześniej wspomniane promienie byłyby stracone. Bardzo ważne jest także uziemienie paneli PV - zapewniające dodatkowe bezpieczeństwo. Wybierająć panele PV cena nie powinna być najniższa - świadczy to o niskiej jakości sprzętu.

Rodzaje ogniw na rynku

Na rynku możemy spotkać się z dwoma głównymi rodzajami ogniw, które wykorzystuje fotowoltaika:

  • I generacja - ogniwa grubowarstwowe - dzielą się dodatkowo na

    - ogniwa monokrystaliczne - najwydajniejszy rodzaj ogniw osiągający sprawność nawet do 18-20%. Wyróżnia je również większa żywotność niż wszelkie inne ogniwa, ale technologia ich produkcji jest czasochłonna i kosztowna. Dzięki wysokiej jakości krzemu ich kolor jest całkowicie czarny.

    - ogniwa polikrystaliczne - ten rodzaj ogniw wykorzystuje przetopiony i wykrystalizowany krzem. Jest odporniejszy na warunki atmosferyczne. Sprawność którą osiąga jest mniejsza, około 15-18%, jednak jest o wiele tańszy w produkcji więc stał się najpopularniejszym rozwiązaniem. Charakteryzują się niebieskim kolorem a przez nieregularną strukturę krystaliczną ich wygląd przypomina szron.

  • II generacja - ogniwa cienkowarstwowe - wyróżniają się nadzwyczajną cienkością (od 0,001 do 0,08 mm) i elastycznością dzięki czemu znajdują zastosowanie w budownictwie. Materiały z których są zbudowane to tellurek kadmu lub krzem amorficzny. Ten typ ogniwa jest zdecydowanie tańszy niż te, w których w których stosuje się krzem krystaliczny.

Inwerter solarny

Same panele to nie wszystko. W naszej instalacji są one najmniej skomplikowanym elementem, który "bezmyślnie" generuje prąd stały dzięki energii słonecznej. "Mózgiem" natomiast jest inwerter solarny - nazywany zamiennie falownikiem. Nie da się odpowiedzieć na pytanie "co to fotowoltaika" bez inwertera solarnego. To on odpowiada za przekształcenie prądu stałego który powstaje w procesie fotowoltaicznym na prąd zmienny który może trafić do sieci. To urządzenie składa się z trzech elementów - układu wejściowego, tranzystorów mostkowych i układu wyjściowego. Układ wejściowy reaguje na dostarczane przez kolektory fotowoltaiczne wartości prądu. Tranzystorowy układ mostkowy konwertuje prąd stały na prąd przemienny przy dostosowaniu określonej częstotliwości (50 Hz) oraz napięcia (230 V). W układzie wyjściowym znajdziemy natomiast cewki (dławiki) eliminujące zmiany natężenia prądu. Bez nich przewody mogłyby ulec uszkodzeniu. Dzięki niemu możemy kontrolować też pracę naszej instalacji. Najważniejsza cecha która go charakteryzuje to niezawodność. W przypadku jego uszkodzenia cała instalacja przestaje przynosić zysk. Konieczne jest dobranie odpowiedniego urządzenia do mocy którą dysponujemy. Powinien pracować w trybie lekkiego przeciążenia by osiągać zoptymalizowane wyniki. Przeglądając oferty znajdziemy trzy główne rodzaje inwerterów które wspiera fotowoltaika:

  • inwerter łańcuchowy - jedno urządzenie obsługuje wszystkie moduły
  • inwerter łańcuchowy z optymalizatorami - jeden moduł obsługuje wszystkie moduły, ale są one dodatkowo optymalizowane
  • mikroinwertery - każdy moduł posiada swój własny falownik dzięki czemu może pracować z najwyższa wydajnością

Fotowoltaika instalacja

Pełnoprawna instalacja fotowoltaiczna składa się większej liczby podstawowych elementów. Sam panel fotowoltaiczny 300w nie wystarczy. Kluczowe znaczenie ma przede wszystkim inwerter fotowoltaiczny. Zadaniem tego urządzenia jest przetwarzanie prądu stałego generowanego w procesie fotowoltaicznym na prąd zmienny, do użytku przez prosumentów. Elementem instalacji fotowoltaicznej są także wszelkie przewody i infrastruktura trzymająca panele w poprawnej pozycji. Instalacja fotowoltaiki staje się więc skomplikowanym i czasochłonnym procesem. Każdy z tych składników może mieć ogromne znaczenie na określenie okresu zwrotu inwestycji. Przykładowo, oszczędzanie na przewodach stwarza ryzyko pożarowe - w przypadku awarii, traci się całą instalację. Ile kosztuje założenie fotowoltaiki? W tak rozległym temacie jak fotowoltaika cena instalacji jest niejednorodna i nie sposób określić standardowej kwoty, ale jedna zasada jest niezmienna - inwestując w panele nie warto oszczędzać na żadnym etapie!

Fotowoltaika dla domu

Czym jest fotowoltaika dla domu? To po prostu standardowe rozwiązania fotowoltaiczne w mniejszej skali, przystosowane do budynków mieszkalnych. Instalacja tego typu nie wymaga zastosowania paneli o największej dostępnej wydajności na rynku, by okazała się opłacalna. Dwukierunkowy licznik, dzięki któremu staje się możliwy przesył prądu przez sieć do akumulatorów po stronie operatora umożliwia wykorzystywanie w późniejszym terminie wygenerowanych nadwyżek. To niezwykle ekonomiczny sposób na pozyskiwanie darmowej energii. Fotowoltaika dla domu może być finansowana z wielu źródeł. W razie braku środków własnych, warto skorzystać z opcji kredytu lub rządowego dofinansowania.

Gdzie trafia prąd z panelu?

W przypadku takiego rozwiązania jak fotowoltaika dla domu prąd trafia z ogniw do inwertera, nazywanego również falownikiem. Jego zadaniem jest przekształcić prąd stały wyprodukowany przez panele w prąd zmienny, który może zasilać urządzenia domowe. W przypadku nadwyżki prąd trafia do sieci energetycznej dzięki dwukierunkowemu licznikowi. Odbierany jest on przez operatora sieci i magazynowany do późniejszego wykorzystania przez producenta. W zależności od rozmiaru naszej instalacji możemy odebrać 80% (moc do 10kW) lub 70% (moc od 10 do 50 kW) przesłanej przez nas nadwyżki. Odbierając swój prąd stajemy się swoim własnym producentem i konsumentem, czyli prosumentem. Ten sposób pozyskiwania energii jest niezwykle ekologiczny i ekonomiczny jednocześnie. Dostęp do promieni słonecznych mamy praktycznie wszędzie, dzięki czemu każdy może zainteresować się fotowoltaiką i zacząć generować energię ze słońca. Ilość pozyskanej energii może jednak różnić się między użytkownikami ze względu na:

  • Położenie geograficzne
  • Zacienienie
  • Ilość pyłów w powietrzu
  • Porę dnia
  • Porę roku
  • Nachylenie dachu

Jak obliczyć czas zwrotu inwestycji w fotowoltaikę?

Ogólna zasada obliczania okresu zwrotu inwestycji w fotowoltaikę mówi, że im szybciej cena prądu na rynku rośnie - tym bardziej okres zwrotu się skraca. Jest to uwarunkowane sposobem obliczania. Warto również zaznaczyć, że nie musimy samodzielnie pokrywać całości kosztów inwestycji. Liczne formy dofinansowania, odpustów, a także rozwój technologii zachęca coraz więcej klientów do skorzystania z darmowej energii słonecznej. Jeżeli zastanawiasz się nad dołączeniem do grona zadowolonych inwestorów, zapoznaj się z dokładnym wzorem obliczania czasu zwrotu poniżej.

Czy fotowoltaika się opłaca?

Inwestycja w instalację fotowoltaiczną to świetny biznes który gwarantuje nam zwrot kosztów już w kilka lat od zakupu. W przypadku fotowoltaiki im szybciej wzrastają opłaty za prąd tym szybciej pieniądze wracają do naszej kieszeni. Prognozy ekspertów wskazują jednoznacznie, że cena elektryczności będzie stale rosnąć, więc im szybciej zainwestujemy w fotowoltaikę - tym lepiej. Przy odpowiednio dużej instalacji możemy całkowicie zapomnieć o opłacaniu rachunku za prąd, ponieważ pokryje ona całkowicie nasze potrzeby. W przypadku gdy zdecydujemy się na założenie farmy fotowoltaicznej o mocy powyżej 50 kWp zyskujemy szansę nie tylko na zwrot kosztów swojej inwestycji, ale też na zarobek. Aby czerpać zysk ze swojej farmy konieczne będzie założenie działalności gospodarczej i uzyskanie należytej koncesji.


Ek - roczne zużycie energii w kWh
a - procentowy udział produkcji własnej
b - procentowy udział energii przesłanej do sieci
opust - 0.8/1 kWh lub 0.7/1 kWh w zależności od rozmiaru instalacji
a+b=100%
Uzysk - roczna produkcja energii z 1 kWp mocy instalacji

Na każde zużyte 1000 kWh w Polskich warunkach nasłonecznienia sugeruje się 1,25 kWp mocy paneli słonecznych. Energia oddana do sieci wraca do nas zawsze, gdy instalacja fotowoltaiczna nie jest w stanie zapewnić pełnego pokrycia zapotrzebowania energetycznego naszego domu. Najczęściej dzieje się to w zimie, gdy warunki atmosferyczne nie sprzyjają pozyskiwaniu energii ze słońca - fotowoltaika zimą nie otrzymuje wystarczającej ilości promieni słonecznych.

Koszt instalacji fotowoltaicznej

Na całkowity koszt instalacji fotowoltaicznej ma wpływ bardzo duża liczba czynników. Podstawowym aspektem jest pożądany rozmiar instalacji fotowoltaicznej. Na każdy 1kW mocy składa się około 3 paneli fotowoltaicznych, których koszt waha się od 500 do 1000zł za sztukę. Do tego należy doliczyć koszty dodatkowej infrastruktury, analizy dachu, rozszerzonych gwarancji i profesjonalnego montażu. Z pomocą przychodzą jednak liczne formy dofinansowania - kredyt, leasing lub rządowe programy, oferujące różnego rodzaju ulgi. W każdym przypadku fotowoltaika będzie się opłacać - za prąd trzeba po prostu zapłacić. Przykładowy koszt instalacji fotowoltaicznej 6kw wynosi od 24 do 29 tysięcy złotych. Wybierając różnego rozmiaru instalacje fotowoltaiczne cena będzie się znacząco różnić. Przykładowo, koszt instalacji fotowoltaicznej 4kw to już zaledwie 16-18 tysięcy.

Systemy montażu fotowoltaiki

Podjęcie decyzji o zamontowaniu paneli słonecznych wiąże się z licznymi decyzjami które musimy podjąć. Jedną z nich jest rodzaj montażu instalacji fotowoltaicznej która najbardziej będzie odpowiadać naszym potrzebom. Dzieli się na dwie kategorie: on-grid oraz off-grid.

  • Instalacja on-grid: w tym rozwiązaniu instalacja fotowoltaiczna zostaje podpięta do sieci operatora. Po zamontowaniu dwukierunkowego licznika umożliwia przesył nadwyżek energetycznych. Przysługuje nam wtedy możliwość odbioru 80% lub 70% przesłanej energii w późniejszym terminie. To najbardziej rozpowszechniony rodzaj instalacji fotowoltaicznej, dzięki któremu możemy ograniczyć rachunki za prąd już od pierwszego dnia użytkowania.
  • Instalacja off-grid: w przeciwieństwie do instalacji on-grid oferuje nam osiągnięcie pełnej niezależności finansowej. W tym rozwiązaniu instalacja fotowoltaiczna nie zostaje podpięta do sieci żadnego operatora. Wiąże się to z wymogiem instalacji własnych akumulatorów magazynujących nadwyżki energetyczne, czyli dodatkowymi kosztami. To dobra opcja gdy nasz budynek znajduje się w miejscu trudno dostępnym, lub gdy korzystamy z niego rzadko - na przykład domki letniskowe. W innym przypadku tego typu instalacje nie są opłacalne.

Moc instalacji fotowoltaicznej

Wiele czynników może mieć wpływ na osiągany poziom mocy z paneli fotowoltaicznych. Podstawowym wyznacznikiem jest ilość paneli które zakupimy. Najczęstsze ograniczenia które decydują o wyborze to rozmiar dostępnej przestrzeni, ilość funduszy, kąty nachylenia dachu, zacienienie a nawet kierunek w który zwraca się nasz budynek. Najbardziej optymalne warunki zakładają zwrot w stronę południową, ponieważ w ciągu dnia to właśnie z tej strony jesteśmy w stanie pozyskać najwięcej promieni słonecznych niezbędnych do zajścia procesów fotowoltaicznych. Najpopulaniejsze rozwiązanie to fotowoltaika 5 kw, która zaspokaja zapotrzebowanie energetyczne większości gospodarstw domowych. Nieco mniejszy zestaw fotowoltaiczny 3kw sprawdzi się świetnie w mało wymagających domach, gdzie zużycie energii jest mniejsze.

Jaka moc paneli fotowoltaicznych?

W zależności od indywidualnych potrzeb klienta można zdecydować się na różne rozmiary instalacji fotowoltaicznej. Przede wszystkim należy jednak pamiętać że więcej nie zawsze znaczy lepiej. W związku z tym powinniśmy dokładnie przemyśleć jaką mocą chcemy dysponować. Na nasz wybór wpływ może mieć wiele czynników. Podstawowe pytanie na które musimy sobie odpowiedzieć to: Czy chcę zminimalizować swoje rachunki za prąd, czy zacząć zarabiać na fotowoltaice?

  • W pierwszym przypadku sugerowana moc instalacji fotowoltaicznej nie powinna przekraczać 50 kWp. Dzięki temu kwalifikujemy się do uzyskania różnego rodzaju dotacji i dofinansowań, a decydując się na montaż on-grid możemy również korzystać ze swoich nadwyżek energetycznych w okresach mniejszego nasłonecznienia. Stajemy się wtedy prosumentem - producentem i konsumentem jednocześnie. Koszt inwestycji będzie też o wiele mniejszy ponieważ ilość paneli będzie niewielka. Pamiętajmy też o ograniczeniach związanych z dostępną powierzchnią. Dla domu jednorodzinnego zamieszkanego przez 4 osoby sugerowana moc instalacji fotowoltaicznej wynosi 5kWp
  • Jeżeli jednak mamy do zainwestowania większą sumę pieniędzy i sporo dostępnego terenu możemy zdecydować się na założenie farmy fotowoltaicznej. Zakładając własną działalność gospodarczą i uzyskując koncesję stajemy się producentami elektryczności, a co za tym idzie zaczynamy zarabiać na ogólnodostępnej energii słońca.

Rozbudowa fotowoltaiki

Podczas dokonywania zakupu pierwszej instalacji fotowoltaicznej powinniśmy kupić lekko więcej niż aktualnie potrzebujemy. Zabezpieczamy się wtedy przed niedoborami energii w przypadku rozwoju gospodarstwa domowego. Czasem jednak w naszym życiu dzieją się nieprzewidziane wydarzenia. Nie musimy jednak martwić się wymianą całej naszej instalacji fotowoltaicznej. Forma w której powstaje instalacja, umożliwia nam stosunkowo łatwą rozbudowę by dostosować ją do naszych nowych potrzeb w późniejszym czasie. Decydując się na rozbudowę instalacji, stajemy przed wyborem między dwoma opcjami. Pierwsza z nich zakłada wykorzystanie starego inwertera. Ta opcja jest możliwa w przypadku potrzeby zwiększenia mocy o 1-4 panele słoneczne, wtedy nasze urządzenie nie powinno mieć z tym problemów. Natomiast opcja druga zakłada rozbudowę z wykorzystaniem mikroinwerterów - wtedy każdy panel będzie posiadał własne urządzenie do przemiany prądu stałego na zmienny. Moduły mogą być wtedy przyłączane do naszej instalacji bez ingerencji w jej strukturę.

Zgłaszanie paneli do operatora sieci

W przypadku instalacji on-grid konieczne będzie zgłoszenie zamiaru podpięcia się do sieci do wybranego operatora. Zostaje wtedy zobowiązany do zainstalowania dwukierunkowego licznika całkowicie za darmo w naszym budynku. Umożliwia nam to przesył nadwyżki energetycznej do akumulatorów po jego stronie. W mniej nasłonecznione dni przysługuje nam wtedy możliwość odbioru należności w stosunku 0.8/1 kWh wyprodukowanej energii gdy rozmiar instalacji nie przekracza 10 kWp lub 0.7/1 kWh przy rozmiarze instalacji od 10 do 50 kWp. Wszystkie procedury reguluje prawo enegetyczne (Dz. U. z 2012 r. Nr 1059 z późn. zm.). Przygotowując się do zgłoszenia koniecznie musimy zebrać pewien zestaw informacji. Najważniejsze z nich to:

  • lokalizacja budynku i instalacji
  • łączna moc wszystkich modułów
  • typ posiadanych urządzeń
  • dane techniczne takie jak na przykład schemat instalacji
  • dane osobowe
  • certyfikaty sprzętu

Dopiero po podpisaniu wszystkich dokumentów możemy zająć się umową która będzie regulować dystrybucję energii.

Fotowoltaika w Polsce

Dopasowując rodzaj instalacji do swoich potrzeb musimy wziąć pod uwagę również warunki charakterystyczne dla naszego kraju. W zależności od nasłonecznienia danego regionu uzyski z paneli fotowoltaicznych mogą ulegać zmianie. Natężenie promieni słonecznych w Polsce wynosi 900-1200 kWh/metr kwadratowy na rok, co jest korzystnym wynikiem. Zachodzą jednak drobne różnice w natężeniu zależne od położenia geograficznego. Najbardziej nasłonecznione obszary to Polska centralna oraz wschodnia. W tych regionach rozwój branży fotowoltaicznej jest najbardziej opłacalny. Na nasłonecznienie wpływają również warunki atmosferyczne jak zachmurzenie albo zanieczyszczenie powietrza. W związku z tym powinniśmy unikać fotowoltaiki w najbardziej zacienionych obszarach. Warto również zaznaczyć, że 80% uzysków z mikroelektrowni solarnych przypada na okres letni.

Fotowoltaika na rynku energetycznym

Aktualnie obserwujemy dynamiczny wzrost udziału energii pochodzącej z odnawialnych źródeł energii (OZE) szczególnie z paneli fotowoltaicznych. Wpływ na to mogą mieć liczne formy dofinansowania (kwota przeznaczona na nie sięga ponad miliard złotych) i opustów, a także ogólnodostępność promieni słonecznych i rozwój technologii. Dzięki temu instalacja fotowoltaiczna jest tańsza dla konsumenta niż kiedykolwiek wcześniej. W ciągu ostatnich kilku lat moc pochodząca z fotowoltaiki wzrosła w Polsce aż do 4115,2MW (stan na styczeń 2021), całkowicie przerastając oczekiwania ekspertów. Największa elektrownia fotowoltaiczna w Polsce znajduje się w Czernikowie. Została zbudowana przez Energę i osiąga moc 3,77 MW. Oferowana przez fotowoltaikę możliwość uzyskiwania darmowej energii przyciąga uwagę wielu inwestorów. Tego typu instalacja przyciąga również uwagę rolników, którzy posiadając dostęp do większych obszarów ziemi mogą sprzedawać prąd dzięki farmom fotowoltaicznym. To dla nich dodatkowe zabezpieczenie w przypadku utraty zwierząt lub gorszego roku zbiorów. Energia ze słońca może również zasilać ich maszyny i domy. Na świecie istnieją farmy słoneczne które są głównym źródłem dochodu dla rolników, którzy zdecydowali się na ich montaż.

Dofinansowania w Polsce

Gdy zdecydujemy się na instalację paneli fotowoltaicznych o mocy mniejszej niż 50 kWp możemy liczyć na finansowe wsparcie od różnych struktur państwowych i samorządowych. Najbardziej popularne z nich to między innymi programy:


Program "Czyste powietrze" znany również jako ulga termomodernizacyjna oferuje nam zwrot do 50% kosztów kwalifikacyjnych, jednak nie więcej niż 3000zł. Możemy z niego skorzystać nawet gdy nasza instalacja jeszcze nie została uruchomiona. Warto również zaznaczyć, że nabór wniosków jest ciągły.



Program "Mój prąd" zorganizował Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej. Program oferuje dofinansowanie osobom fizycznym które pozyskują energię elektryczną ze słońca na własne potrzeby i posiadają umowę z operatorem sieci regulującą szczegóły dotyczące produkowanej przez nich energii.



"Zwrot za prąd" jest ofertą skierowaną do klientów operatora sieci Tauron. Jeżeli brakuje nam funduszy na zakup, związany ze spółką energetyczną Alior Bank może zaoferować nam kredyt 0% lub na 10 lat. Dodatkowo możemy liczyć na zwrot nawet do 2% inwestycji na konto rozliczeniowe (konieczne jest aktywowanie e-faktur oraz usługi "Mój Tauron").

Eksploatacja paneli fotowoltaicznych

Aby osiągnąć maksymalne uzyski ze swoich jej instalacji powinniśmy wziąć pod uwagę o wiele więcej czynników niż sama ilość paneli które zakupimy. Równie istotne są dodatkowe badania, na przykład pomiary elektryczne czy też okresowa kontrola kamerą podczerwoną .

Czyszczenie paneli fotowoltaicznych

Sam montaż instalacji to nie wszystko. Aby optymalnie pozyskiwać energię słoneczną powinniśmy zadbać również o czystość paneli fotowoltaicznych. Ze względu na charakter instalacji panele ulegają licznym zabrudzeniom. Szczególną uwagę powinniśmy zwrócić na panele w okresie pylenia drzew, gdyż nawet najmniejsze zabrudzenia w dużej ilości blokują dostęp promieniom słonecznym. Wyjątkowo niebezpieczne są również ptasie odchody, które mogą spowodować korozję ogniw. Mycie paneli nie powinno być jednak wykonywane w sposób nieprzemyślany. Decydując się na samodzielne czyszczenie musimy pamiętać by unikać wody z kranu - może ona zostawić po sobie osad. Należy korzystać z wody destylowanej i miękkiej gąbki. Samodzielne czyszczenie wiąże się jednak z ryzykiem wypadku. Warto zaufać specjalistom i zlecić tę czynność zewnętrznej firmie. Często jest to usługa oferowana przez tę samą firmę która wykonała montaż. Wtedy do czyszczenia wykorzystane zostaną specjalnie przystosowane do tego narzędzia i środki czyszczące.

Elektryczne pomiary paneli fotowoltaicznych

Aby zapewnić bezpieczeństwo funkcjonowania układu sugerowane jest przeprowadzenie regularnych badań sprawności elektrycznej. Pomaga to również ustalić, czy podczas montażu żaden z paneli nie został uszkodzony - w takim przypadku ryzykowalibyśmy awarię całego układu. Wynik który różni się od spodziewanego rezultatu sugeruje uszkodzenie i należy jak najszybciej rozważyć możliwość wymiany panelu na nowy.

Badania termowizyjne

Dodatkową pewność poprawności działania układu oferują nam badania kamerą termowizyjną. Dzięki niej mamy możliwość zauważenia hot spotów - miejsc w których osiągana temperatura panelu przekracza dopuszczalną normę i grozi uszkodzeniem modułu. Przy odbiorze większej ilości paneli jest to zalecana usługa by skontrolować czy panele nie zostały uszkodzone np. w czasie transportu. Ze względu na szeregowe połączenie paneli nie możemy pozwolić sobie nawet na jedną uszkodzoną baterię, ponieważ będzie ona oddziaływać na całość instalacji i może doprowadzić nawet do uszkodzenia falownika. Koszty wymiany jednego panelu są zdecydowanie mniejsze niż całej instalacji.

Ochrona przeciwpożarowa

Nawet najbardziej profesjonalnie wykonany montaż nie uchroni nas przed ryzykiem pożaru w przypadku niewidocznego gołym okiem uszkodzenia modułu. Aby zminimalizować ryzyko pożarowe fotowoltaiki należy przede wszystkim wykonywać regularne badania kamerą termowizyjną oraz pomiary elektryczne. Montaż paneli jest względnie bezpieczny, jednak nigdy nie będziemy mieć pewności że wszystko przebiegło poprawnie a panele nie zostały uszkodzone dopóki nie przeprowadzimy specjalistycznych testów. Aby zminimalizować zagrożenie powinniśmy podczas instalacji zwrócić uwagę na wiele czynników które bywają pomijane przez mniej doświadczonych inżynierów. Częstą przyczyną pożarów są złe momenty dokręcenia. Aparaty elektryczne po stronie stałoprądowej muszą zostać dokręcone z odpowiednim momentem by uniknąć wystąpienia łuku elektrycznego. Powinniśmy się również skupić na ochronie kabli i przewodów, a każdy element instalacji powinien być dokładnie opisany. Dzięki temu będzie można szybko zlokalizować źródło awarii i uchronić się przed dalszymi stratami.

Bibliografia
  1. Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej Program "Mój prąd" (06.12.2020)
  2. Raport IEO na temat rynku fotowoltaiki w Polsce (23.06.2020)
  3. Akty prawne dotyczące fotowoltaiki (11.09.2019)
  4. Mirowski T., Sornek K. Potencjał energetyki prosumenckiej w Polsce na przykładzie mikroinstalacji fotowoltaicznych w budownictwie indywidualnym (2015)